CHIDAMLILIKNI RIVOJLANTIRISH UCHUN ENG MAQBUL YOSH DAVRI: ZAMONAVIY ILMIY TADQIQOTLAR TAHLILI
Keywords:
chidamlilik, jismoniy chidamlilik, umumiy chidamlilik, aerob chidamlilik, yosh davri, maktab o‘quvchilari, o‘smirlar, jismoniy tarbiya, jismoniy tayyorgarlik, biologik yetilish.Abstract
Mazkur maqolada jismoniy chidamlilikni rivojlantirishning yoshga bog‘liq xususiyatlari hamda uni shakllantirish uchun nisbatan qulay bo‘lgan yosh davrlari tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi bolalar va o‘smirlarning jismoniy tayyorgarligini takomillashtirishda chidamlilik sifatining muhim o‘rin tutishi, biroq uni rivojlantirishda yosh xususiyatlari va biologik yetilish jarayonlarini hisobga olish zarurati bilan belgilanadi. Tadqiqotda jismoniy tarbiya va sport nazariyasiga oid ilmiy-metodik adabiyotlar, pedagogik tadqiqotlar hamda maktab yoshidagi bolalarda chidamlilikni rivojlantirishga bag‘ishlangan ilmiy ishlar tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, chidamlilikni rivojlantirishni muayyan bitta yosh bilan cheklab bo‘lmaydi. Uning dastlabki poydevori kichik maktab yoshidan shakllantirilishi, 10–14 yosh davrida esa umumiy aerob chidamlilikni maqsadli rivojlantirish imkoniyatlaridan samarali foydalanish mumkin. O‘smirlik davrida mashg‘ulot yuklamalarini bosqichma-bosqich oshirish orqali umumiy va maxsus chidamlilikni yanada takomillashtirish imkoniyati kengayadi. Shu bilan birga, mashg‘ulotlarni tashkil etishda xronologik yosh bilan bir qatorda bolaning biologik yetilishi, jinsi, jismoniy tayyorgarlik darajasi va individual xususiyatlarini hisobga olish zarurligi asoslangan.
