CHUST TRAVERTINI VA GʻOʻZAPOYA KULI ASOSIDAGI KOʻP KOMPONENTLI PORTLANDSEMENT TIZIMLARINING SINTEZI HAMDA MIKROTUZILISH TAHLILI
Ключевые слова:
kompozitsion bogʻlovchi, Chust travertini, gʻoʻzapoya kuli, portlandsement klinkeri, gidratatsiya kinetikasi, faol kremniy dioksidi, agro-sanoat chiqindisi, klinker tejamkorlik, CO2 emissiyasi.Аннотация
Ushbu ilmiy maqolada Chust konining tabiiy karbonatli jinslari (travertin), agro-sanoat chiqindisi hisoblangan gʻoʻzapoya kuli hamda portlandsement klinkeri tizimida yuqori samarali kompozitsion gidravlik bogʻlovchi materiallar sintez qilish imkoniyatlari va fizik-kimyoviy asoslari tadqiq etilgan. Travertin mineralogik faza arxitektonikasidagi kalsiy karbonat (CaCO3) hamda paxta poyasi kulining amorf-kristallik strukturasidagi aktiv kremniy dioksidi (SiO2) komponentlarining portlandsement klinkeri minerallari bilan gidratatsiya jarayonidagi oʻzaro paragenetik ta’sir mexanizmlari tegishli kimyoviy va gidrotermal reaksiyalar yordamida ilmiy asoslab berilgan. Eksperimentlar samaradorligini ta’minlash maqsadida koʻp omilli tarkiblar rejasi (matritsasi) ishlab chiqilib, yakuniy konglomeratning kutilayotgan mikrostretlik koʻrsatkichlari hamda tizimdagi destruktiv xavf-xatarlar muhokama qilingan. Mahalliy mineral resurslar va texnogen kofillardan kompleks foydalanish sement sanoatida qimmatbaho klinker ulushini optimallashtirishga, energiya sarfini tejashga va atmosferaga ajraladigan uglerod angidrid (CO2) emissiyasini keskin kamaytirishga xizmat qiladi.
